
TÜRKÇESİ ORHAN AZİZOĞLU BİLGİ YAYINEVİ
İlk yayımlandığından bu yana , bütün ülkelerde artan bir ilgiyle okunan Yaşlı Adam ve Deniz , yazarın Nobel Ödülü kazanmasında birinci etken sayılmaktadır. Roman filme de alınmış , ünlü aktör Spencer Tracy ’ nin oyunuyla dünya sinemalarında olay yaratmıştır.
Pasaj 1 :
Yaşlı adam karanlıkta şafağın sökmek üzere olduğunu sezinliyordu. Uçanbalıkların suyu yararak havaya fırlayışının çıkardığı ıslığı andırır tiz bir ses duyuldu. Okyanuslarda balıkçıların biricik arkadaşı olan bu hayvanları pek severdi. Kuşlara, hele durmadan arayan ve bir türlü aradığını bulamayan ufacık , narin deniz kırlangıçlarına da acırdı da ‘Büyüklerinden ve arsızlarından başka bütün kuşlar bizden çilekeş ’ diye düşünürdü. ‘Okyanus böylesine vahşi ve acımasız olurken zavallı kuşlar niye böyle narin ve güzel yaratılmış acaba ? Deniz çok güzel , çok merhametlidir.Fakat birden öyle değişiverir, öyle zalimleşir ki ; başımızın üstünde fırıl fırıl dönen bu ufacık ve ötüşleri hüzünlü kuşlar için dayanılmaz olur.’ Denizi her zaman İspanyolların sevgiyle adlandırdıkları la mar olarak düşünürdü.Onu sevenler , kimi vakit kötü şeyler de söylerler ama yine de bir kadın olarak düşünürler. Ağlarının başına şamandıra koyan , köpekbalığı ciğeri fazla para ettiği zaman motorlu kayık alan genç balıkçılardan bazıları ondan , erkek olarak el mar diye söz eder. Onu bir rakip , bir yer ,bir düşman olarak görürler. Yaşlı adam onu her zaman bir kadın, her zaman veren bir şey , ya da büyük yararlar sağlayan bir kaynak olarak düşünür ve eğer azıp etrafına kötülük saçacak olursa, bunu da iradesi dışında , doğası gereği olarak kabul ederdi. Mehtap bir kadını etkilediği denli onu da değiştirir , bambaşka yapardı.
Pasaj 2 :
Kaplumbağaların kalbi , kesilip parçalandıktan bir saat sonra bile atmaya devam ettiğinden bazıları , hatta çokları ona acımaz. Fakat yaşlı adam ‘benim kalbim de öyle , ellerim ayaklarım da onlarınkine benzer ’ diye düşünürdü.
Mutlak tutkusuyla yarışırcasına , dünyanın dört bir yanında , kendini serüvenden serüvene atan HEMINGWEY , fırtınalarla dolu yaşamına yol veren karakterini , bir bakıma bu romanıyla özetlemiş gibidir. Büyük yazar sert , acımasız , fakat bir o kadar dokunaklı yazgıyı , yaşlı bir balıkçının okyanusta geçen birkç günüyle özdeşleyerek , yalın , yoğun ve çarpıcı bir başyapıt koymuştur ortaya .
Yaşlı Adam ve Deniz , HEMINGWAY ’ in en ölümsüz eserlerinden biridir. Yaşlı bir Kübalı balıkçının açık denizde GULF STREAM ’ e kapılmış olarak dev bir kılıç balığıyla olan can yakıcı mücadelesini son derece sade ve kuvvetli kelimelerle anlatır. Bu hikayesiyle HEMINGWAY , yenilgiye karşı cesaret , kayba karşı şahsi başarı temasını kendine has modern üslubuyla yani baştan heykelleştirmiştir.